Elektroforez

Elektrik sahəsinin təsiri altında ionların ayrılması və miqrasiyasını tamamlayan elektroforez ümumi termin kimi istifadə olunur. Elektroforez texnikasının analitik texnikanın mühüm növü olduğunu söyləmək mümkündür. Qeyd etmək olar ki, elektroforetik sistem keçirici mühitlə birləşdirilmiş iki əks yüklü elektroddan, anod və katoddan ibarətdir. Burada bütün maraqlı detallar var.

Elektroforez bir elektrik sahəsində yüklü molekulların ayrılmasını tamamlamaq kimi ifadə edilə bilər. Elektrik yüklü molekulların ayrılması və təhlili üçün istifadə edilən bir texnika olduğunu da söyləmək olar. Bu texnikanın DNT, karbohidrat, zülal və biomolekulların analizi və ayrılması üçün istifadə edildiyini də söyləmək olar.

Elektroforez nədir?

Elektroforez, elektrik sahəsinin təsiri altında məhlulda asılı olan hissəciklərin ayrılması kimi müəyyən edilə bilər. Bu zaman elektroforez istənilən məhluldakı hissəciklərin bir-birindən ayrılmasına imkan verən mühüm struktur kimi tanınır. Elektroforezin Arne Tiselius tərəfindən işlənmiş bir termin olduğunu da söyləmək olar. Elektroforez tətbiqlərinin bu gün məlum olan bir çox növləri olduğunu da söyləmək mümkündür.

Elektroforez həm müalicəvi, həm də profilaktik vasitə kimi istifadə olunur.

Elektroforez bu kimi xəstəliklər zamanı geniş istifadə olunur:

• ürək-damar sistemi xəstəlikləri,
• ateroskleroz,
• hipertoniya,
• hipotoniya,
• cərrahiyyə əməliyyatlardan, travmalardan, iltihablardan sonra əmələ gəlmiş çapıqların, bitişmələrin müalicəsində,
• yanıqların müalicəsində,
• oynaqlar və sümüklər patologiyaları zamanı (artrit, poliartrit, osteoxondroz, onurğa sütunu protruziyaları və yırtıqları),
• LOR xəstəlikləri zamanı (tonzillit, haymorit, otit),
• qadın cinsiyyət sistemi iltihabları və xəstəlikləri zamanı (endoservisit, endometrioz, endometrit, kolpit, uşaqlıq boynu eroziyası),
• prostatit, sistit, pielonefrit zamanı,
• xroniki bronxitin müalicəsində,
• sinir sistemi patologiyaları (radikulit, nevralgiya və s.), yuxu pozulmaları, nevroz, miqren,
• vətərlərin gərilməsi və zədələnməsi, ödemlər, ağrı sindromu,
• ağız boşluğu və dişlərin iltihabları və s.
• pediatriyada elektroforez geniş istifadə olunur.

Adətən müxtəlif xəstəliklərin kompleks müalicəsində (digər müalicə üsullsrı ilə yanaşı) istifadə olunur və sağalmanı sürətləndirir. Profilaktik məqsədi ilə istifadə olunduqda, elektroforez müstəqil şəkildə istifadə oluna bilər. Elektroforezuşaqlarda və böyüklərdə xroniki tonzillit (angina), xroniki haymorit, xroniki bronxit və s. xəstəliklərin profilaktikasında ən təsirli vasitələrdən biri sayılır.

Elektroforez zamanı müalicənin məqsədindən asılı olaraq bu kimi dərman preparatları istifadə oluna bilər: brom, lidaza, yod, maqnezium-oksid, adrenalin, papaverin, C, B1 vitaminləri, kalsium, kalium, nikotin turşusu, novokain, antibiotiklər, eufillin və s.

Elektroforez seansları həkim-fizioterapevt tərəfindən həyata keçirilir. Məhz fizioterapevt istifadə olunan dərmanı, onun dozasını, seansların sayını və s. müəyyən edir.

Elektroforezin müəyyən əks-göstərişləri var:

• şiş xəstəlikləri,
• ürək çatışmazlığı,
• yüksək hərarət,
• kəskin iltihablar,
• ekzema, dermatit,
• elektrodlar qoyulan yerdə yaraların, kəsiklərin olması,
• elektrik cərəyana qarşı dözümsüzlük,
• istifadə olunan dərman preparatına qarşı allergiya.

Elektroforez proseduru 10 dәqiqәdәn 30 dәqiqәyә kimi davam edә bilәr, müalicә kursu 10-­15 seans tәşkil edә bilәr. Seanslar hәr gün vә ya bir gündәn bir olunur.Elektroforez orqanizmәiltihabәleyhinә, ağrısızlaşdıran tәsir edir, әzәlәlәri boşaldır, mübadilә proseslәri normallaşdırır, müxtәlif orqan vә toxumaların qidalanmasını yaxşılaşdırır vә s..

Elektroforez biokimya və tibbdə tez-tez istifadə olunan bir üsul kimi təsvir edilə bilər. Demək olar ki, molekuldakı molekulyar çəki və elektrik enerjisi onun bir yükdən digərinə keçdiyi məsafədəki fərqləri həll edir. Elektroforetik üsulların müxtəlif üsullarla tətbiq oluna biləcəyini də söyləmək olar. Müasir elektroforetik mühitlərdə ümumiyyətlə gellərə üstünlük verilir.

Analiz ediləcək nümunə gelə nazik bir zolaq tətbiq edilir. Bərk gel dəstəyi ilə ediləcək ayrı-seçkiliyin hərəkətə, forma, ölçü, molekulyar yük, kimyəvi məzmun və tətbiq olunan elektrik sahəsinə bağlı olduğu da ifadə edilə bilər. Elektroforez texnikası çox sürətli və faydalı bir texnika olma xüsusiyyətinə malikdir. Lazımi şərtlər də yerinə yetirilməlidir.

Elektroforez elektrik sahəsinin təsirindən istifadə edərək hər hansı məhluldakı hissəciklərin bir-birindən ayrılması kimi tanınır. İstənilən məhluldakı zərrəciklərin bir-birindən ayrılmasını təmin edən əhəmiyyətli bir quruluş olduğu da ifadə edilə bilər. İlk metodun 1937-ci ildə Tiselius tərəfindən protein tədqiqatlarında istifadə edildiyini söyləmək mümkündür. Gellərə uyğun tampon yerləşdirməklə həyata keçirilən bir prosesdir.

Məqsədimiz xalqımıza yüksək keyfiyyətli və beynəlxalq standartlara cavab verən tibbi xidmətlər göstərmək, reabilitasiya üçün vətəndaşlarımızın xarici ölkələrdə deyil, məhz öz vətənlərində tibbi xidmətlər almalarını təmin etməkdir.

Bakı Bərpa Mərkəzi

Sağlamlığınızı bizimlə bərpa edin!

Elektroforez

Elektroforez – müalicəvi maddələrin eletrik sahəsi təsirində nelektrodların üzərindən dəri (terapiya, nevrologiya, travmatologiyavə s.) və ya selikliqişalardan (stomatologiya, qulaqburunboğaz, ginekologiyavə s.) sorularaq fizioloji və patoloji proseslere bir basha təsiredir. Elektrik sahəsi eyni zamanda sinir reflector və humoral təsir göstərir.

Prosedur zamanı insanın bədəninin müəyyən sahələrinə dərmanda isladılmış parça (xaricdə daha tez-tez gel şəklində dərmanlar istifadə olunur), üzərinə qoruyucu qat (yumşaq parça) və bu bunun üzərinə isə elektrodlar qoyulur. Apparat elektrik səhə əmələ gətirir və bu elektrik sahədə dərmanın ionları hərəkət etməyə başalayır.

Bu prosedur digər üsullarla da həyata keçirilir (xüsusi vannalar istifadə oluna bilər və s.). Bəzən dərman orqanizmə oral (ağızdan), damardaxili və ya əzələdaxili yeridilir və sonra xəstə sahəyə elektrodlar qoyulur (xüsusilə nəfəsalma sistemi xəstəlikləri zamanı istifadə olunur).

Prosedur 10 dəqiqədən 30 dəqiqəyə kimi davam edə bilər, müalicə kursu 10-20 seans təşkil edə bilər. Seanslar hər gün və ya bir gündən bir keçirilir. Müalicə kursu qurtardıqdan 2-3 ay (bundan tez yox) sonra müalicəni təkrar etmək olar. Elektroforez orqanizmə iltihabəleyhinə, ağrısızlaşdıran təsir edir, əzələləri boşaldır, mübadilə prosesləri normallaşdırır, müxtəlif orqan və toxumaların qidalanmasını yaxşılaşdırır və s..

Dərman preparatların elektroforez vasitəsilə orqanizmə çatdırılmasının müxtəlif üstünlükləri var: dərman orqanizmə daha uzun müddət ərzində təsir edir və daha gec orqanizmdən çıxarılır, dərman məhz lazım olan sahəyə çatdırılır, yanaşı təsirlərin riski azdır, prosedur tam ağrısızdır, dərinin tamlığı pozulmur və s.

Elektroforez zamanı istifadə olunan dərmanların dozaları çox kiçikdir. Lakin bu effektli müalicə üçün tam kifayyət edir. Əgər dərman bu dozada peroral (ağızdan), damardaxili və ya əzələdaxili vasitəsilə orqanizmə daxil edilərsə, bu dərman lazım olan müalicəvi effekt verməyəcək. Elektrik cərəyan dərmanın aktivliyini artırır və bu səbəbdən dərman effektli müalicə üçün daha az dozalarda istifadə oluna bilər.