Neyroreabilitasiya beyin və sinir sistemi zədələndikdən sonra itirilmiş bacarıqların — hərəkətin, tarazlığın, nitqin və gündəlik müstəqilliyin — yenidən öyrədilməsidir. Beyin zədədən sonra da yeni əlaqələr qurmaq qabiliyyətini saxlayır; reabilitasiyanın işi məhz bu qabiliyyəti hədəflə istiqamətləndirməkdir.
Burada vaxt həlledicidir. İnsultdan sonrakı ilk aylar, uşaqlarda isə ilk yaşlar bərpanın ən sürətli getdiyi dövrdür.
Hansı hallarda tətbiq olunur
- İnsult — işemik və hemorragik
- Kəllə-beyin və onurğa beyni travmaları
- Serebral iflic (SP) və uşaqlarda inkişaf gerilikləri
- Parkinson xəstəliyi və digər hərəkət pozğunluqları
- Üz siniri iflici, periferik sinir zədələnmələri
- Bazu kələfinin zədələnməsi
- Onurğa əməliyyatlarından sonra hərəkət bərpası
Proqram necə qurulur
Neyroreabilitasiya komanda işidir: nevroloq, fizioterapevt, reabilitoloq və lazım olduqda loqoped birlikdə çalışır. İlk mərhələdə pasiyentin hazırkı funksional səviyyəsi ölçülür — nə edə bilir, nə edə bilmir, hansı hərəkət hansı dəstəklə mümkündür.
Sonra hədəflər qoyulur. Hədəf «yaxşılaşmaq» deyil, konkret bacarıqdır: dəstəksiz oturmaq, çarpayıdan kreslo-arabaya keçmək, qaşığı tutmaq, 10 metr yerimək. Hər hədəfə uyğun məşq və üsul seçilir.
Tətbiq olunan üsullar
- Bobat terapiyası — düzgün hərəkət nümunəsinin yenidən öyrədilməsi
- Qəfəs terapiyası — çəkinin bir hissəsi götürülərək dəstəkli hərəkət
- Elektrostimulyasiya — zəifləmiş əzələlərin işə salınması
- CPM aparatı — oynaqda sərtləşmənin qarşısının alınması
- Su terapiyası — oynaqlardan yük götürülərək hərəkət
- Müalicəvi masaj və spastikliyin idarə olunması
Ailənin rolu
Neyroreabilitasiyada nəticənin yarısı seans otağından kənarda qazanılır. Yaxınlarına pasiyenti necə mövqeləndirmək, necə köçürmək, gün ərzində hansı məşqləri təkrarlamaq və hansı hərəkətdən çəkinmək lazım olduğunu öyrədirik. Bu təlim proqramın ayrılmaz hissəsidir.
Stasionar
Uzunmüddətli neyroreabilitasiya tələb edən pasiyentlər mərkəzin 20 yataqlı stasionarında qala bilər. Gündəlik gəlib-getmə mümkün deyilsə, evdə reabilitasiya variantı da var.
Son yenilənmə:
Tibbi baxış: Dr. Kamil Eyvazov, Ortoped-travmatoloq, onurğa cərrahı
Bu səhifədəki məlumat ümumi maarifləndirmə məqsədi daşıyır və həkim müayinəsini əvəz etmir. Diaqnoz və müalicə planı yalnız fərdi müayinədən sonra müəyyən edilir.