Loqoped

Nitq təkcə danışıq deyil — düşüncəni ifadə etmək, öyrənmək və başqaları ilə əlaqə qurmaq vasitəsidir. Nitq pozğunluğu uşaqda öyrənmə çətinliyinə və özünə inamsızlığa, böyükdə isə sosial təcridə gətirib çıxara bilər. Loqoped bu problemin üzərində sistemli işləyir.

Uşaqlarda hansı hallarda müraciət edilir

• Yaşına uyğun danışmır və ya söz ehtiyatı yaşıdlarından geridədir
• Səsləri düzgün tələffüz etmir — «r», «l», «ş», «s» səslərinin dəyişdirilməsi
• Kəkələmə
• Başa düşür, amma cavab verməkdə çətinlik çəkir
• Oxumağa və yazmağa keçiddə çətinlik (disleksiya, disqrafiya)
• Serebral iflic və digər nevroloji hallarda nitqin formalaşmaması

Böyüklərdə

• İnsultdan sonra nitq itkisi və ya çətinliyi (afaziya, dizartriya)
• Kəllə-beyin travmasından sonra nitqin bərpası
• Udma pozğunluğu (disfagiya)
• Səs telləri ilə bağlı problemlərdən sonra səsin bərpası

Necə işləyir

İlk görüşdə loqoped nitqin hansı komponentinin zədələndiyini müəyyən edir: səs tələffüzü, söz ehtiyatı, qrammatik quruluş, başa düşmə, yoxsa nitq axıcılığı. Qiymətləndirmədən sonra fərdi proqram qurulur.

Uşaqlarda məşğələ oyun formasında aparılır — kartlar, şəkillər, hərəkətli tapşırıqlar. Böyüklərdə isə iş daha çox funksional hədəflərə yönəlir: gündəlik ünsiyyətdə lazım olan sözlər və cümlələr əvvəl bərpa olunur.

Evdə təkrar məşğələlərin əhəmiyyəti böyükdür. Valideynə və ya pasiyentin yaxınına gündəlik nə etmək lazım olduğu göstərilir.

Tomatis metodu

Bəzi hallarda nitq probleminin arxasında eşitmə-diqqət pozğunluğu dayanır: uşaq səsi eşidir, amma səslər arasındakı fərqi kifayət qədər dəqiq ayırd etmir. Tomatis metodu xüsusi işlənmiş səs materialının qulaqlıqla dinlədilməsi ilə eşitmə diqqətini məşq etdirir və nitq üzərində işi tamamlayır.