Oynaq ağrısı ən çox rast gəlinən şikayətlərdən biridir, lakin onun arxasında bir-birindən ciddi şəkildə fərqlənən səbəblər dayana bilər: qığırdağın aşınması, iltihabi proses, kristal çökməsi, infeksiya və ya oynaq ətrafı yumşaq toxumanın zədələnməsi. Müalicə yalnız səbəb dəqiqləşdirildikdən sonra düzgün seçilə bilər.
Səbəbləri
- Artroz (osteoartrit) — qığırdağın tədricən aşınması. Ən çox diz, bud-çanaq və əl oynaqlarında.
- Artrit — oynağın iltihabı; revmatoid, reaktiv və ya psoriatik ola bilər.
- Podaqra — sidik turşusu kristallarının oynaqda çökməsi; çox vaxt ayaq baş barmağından başlayır.
- Bursit və tendinit — oynaq ətrafı kisə və vətərlərin iltihabı.
- Travma — burxulma, menisk və bağ zədələri.
Əlamətləri
Artrozda ağrı hərəkətlə artır, istirahətdə azalır; səhər sərtliyi 30 dəqiqədən qısa olur. İltihabi artritdə isə əksinə — səhər sərtliyi bir saatdan uzun sürür, oynaq şişir və isti olur. Podaqrada ağrı qəfil, gecə başlayır və çox güclü olur. Bu fərqlər diaqnozun ilk açarıdır.
Nə zaman həkimə müraciət etməli
- Ağrı iki həftədən çox davam edirsə
- Oynaq şişibsə, qızarıbsa və isti hiss olunursa
- Hərəkət həcmi azalıbsa, oynaq tam açılıb-bükülmürsə
- Hərarət və ümumi zəiflik varsa — infeksion artrit istisna edilməlidir
- Bir neçə oynaq eyni vaxtda ağrıyırsa
Diaqnoz
Müayinədə oynağın hərəkət həcmi, şişkinlik və ağrı nöqtələri qiymətləndirilir. Rentgen qığırdaq aşınmasını və oynaq aralığının daralmasını göstərir; USM yumşaq toxuma və maye toplanmasını aşkar edir. İltihabi və ya metabolik səbəb şübhəsində qan analizləri (iltihab göstəriciləri, sidik turşusu, revmatoid faktor) təyin olunur.
Müalicəsi
Kəskin mərhələdə iltihab və ağrı azaldılır: maqnitoterapiya, lazer və ultrasəs terapiyası, lazım olduqda kortizon blokadası.
Kəskinlik keçdikdən sonra əsas iş oynağı dəstəkləyən əzələlərin gücləndirilməsinə keçir — müalicəvi idman terapiyası. Artrozda məhz bu mərhələ uzunmüddətli nəticəni müəyyən edir: güclü əzələ oynağa düşən yükün bir hissəsini öz üzərinə götürür.
Nəyi gözləmək olmaz
Aşınmış qığırdaq bərpa olunmur. Reabilitasiyanın hədəfi qığırdağı «yeniləmək» deyil — ağrını idarə etmək, hərəkət həcmini saxlamaq və prosesin sürətini azaltmaqdır. Bu hədəflərə çatmaq isə əksər hallarda mümkündür.
Son yenilənmə:
Tibbi baxış: Dr. Kamil Eyvazov, Ortoped-travmatoloq, onurğa cərrahı
Bu səhifədəki məlumat ümumi maarifləndirmə məqsədi daşıyır və həkim müayinəsini əvəz etmir. Diaqnoz və müalicə planı yalnız fərdi müayinədən sonra müəyyən edilir.