Şmorl yırtığı

Şmorl yırtığı

Şmorl yırtığı – fəqərəarası diskdən qığırdaq toxumasının fəqərə cisminə doğru keçməsidir. Şmorl yırtığı ən çox ağır kifozlarda – dongarlıqda müşahidə olunur. Bəzən Şmorl yırtığı yaşlı insanlarda güclü osteoparozda sümüklərin sıxlığı və möhkəmliyinin yaşla əlaqəli azalması nəticəsində olur. Cavan şəxslərdə hündürlükdən vertikal düşərkən, çox ağırlıq qaldırılarkən də rast gəlinir.  Şmorl yırtığı fəqərənin sümük toxumasının mikrosınığı sayılır.

Fəqərə cisimlərinin yırtıqları: daha çox gənc yaşlardada rast gəlinir. Bu yırtıqların nadir formaları osteoxondroz və ya travma olduğunu göstərir. Çox hallarda onlar simptomsuz keçir və rentgenoloji müayinələr zamanı təsadüfən aşkar edilirlər.

Şmorl yırtığı (Şmorl düyünü) rentgenoloji termin olub,

ilk dəfə 1927-ci ildə alman alimi və həkimi Xristian Şmorl tərəfindən təsvir edilmişdir. Şmorl yırtığı fəqərəarası diskin daha çox məşhur olan onurğa beyin kanalına və ya sinir dəliklərinə nüfuz edən üfüqi yırtıqlarından fərqli olaraq qapayıcı lövhəciyin qığırdaq toxumasının sümüyün süngər maddəsinə, yuxarı və ya aşağı fəqərə cisminin daxilinə nüfuz etməsidir. Daha aydın desək fəqərəarası diskdən qığırdaq toxumasının fəqərə cisminə doğru keçməsidir.
Daha çox təsadüf edilən fəqərələrarası disk yırtıqlarından fərqli olaraq Şmorl yırtığı qığırdaq plastinlərinin tamlığının pozulması nəticəsində diskin nüvəsinin fəqərəyə doğru yerini dəyişməsi zamanı müşahidə edilir. Ən çox irsi xarakter daşıyır və ya uşağın sürətli böyüməsi zamanı uşaqlıq dövründə təzahür edir. Uşağın boyu artdıqca, yumşaq toxumalar da böyüməyə imkan tapır, lakin sümük toxumasının inkişafı bir qədər geri qalır. Nəticədə fəqərə cisminin süngər maddəsində boşluqlar yaranır ki, vaxt keçdikcə buraya qığırdaq toxuması daxil olur. Şmorl yırtıqları daha çox fəqərə sütununun döş və bel şöbələrində (kürəyin orta və ya aşağı hissəsində) rast gəlinir.
Şmorl yırtığı ən çox ağır kifozlarda – dongarlıqda müşahidə olunur. Kliniki olaraq heç bir simptom və ağrı hissi ilə özünü göstərmir. Rentgenoloji, KT və ya MRT müayinəsi zamanı təsadüfən aşkar edilir.
Bəzən Şmorl yırtığı yaşlı insanlarda güclü osteoporozda sümüklərin sıxlığı və möhkəmliyinin yaşla əlaqəli azalması nəticəsində olur. Cavan şəxslərdə bu növ yıırtıqlar hündürlükdən vertikal yıxılarkən, çox ağırlıq qaldırılarkənrast gəlinir. Şmorl yırtığı fəqərənin sümük toxumasının mikrosınığı sayılır.

Əlamət və səbəbləri:

-Anadangəlmə rast gəlinən Şmorl yırtıqları adətən irsi xarakter daşıyır, bu da qığırdaq toxumasının inkişaf zəifliyi ilə əlaqədərdi.
-Bel nahiyyəsinin Şmorl yırtığı qazanılmış da ola bilər. Bunun əsas səbəbi onurğanın travması (sınıqlar, çıxıqlar, zərbə), eləcə də degenerativ xəstəliklərdir. (osteoporoz, osteoartroz) Qazanılmış bu tip yırtıqlar əsasən yaşlı şəxslərdə qeydə alınır. Mexaniki travmanın təsirindən qığırdaq disk deformasiyaya və yerdəyişməyə məruz qalır, bu da qüsuru formalaşdırır. Osteoartroz zamanı qığıraq toxumasında degenerativ dəyişikliklər (struktur dəyişiklikləri) meydana gəlir, o öz sərtliyin və elastikliyini itirərək düyün əmələ gətirir.
Onurğanın eyni zamanda bir neçə şöbəsində Şmorl yırtıqları əmələ gələ bilər, əksər hallarda onlar kişik ölçülərdə nəzərə çarpırlar.Kiçik ölçülü Şmorl yırtıqları adətən anadangəlmə qığırdaq toxuması çatışmazlığının nəticəsidir.

Proqnoz.

Bu cür yırtıqlar ən çox fərəqəarası diskin yırtılması və funksiyasının zədələnməsi ilə təhlükəlidir. Eyni zamanda onurğanın kompression sınığı da Şmorl yırtıqları üçün xasdır ki, bu da əsasən onurğaya düşən hədsiz yük və ya güclü travma nəticəsində meydana gəlir.Bunun üçün patoloji prossesin qarşısını almaq və onurğanın hərəkətliliyini bərpa etmək lazımdır.

Müalicəsi

Əsasən Şmorl yırtıqları simptomsuz inkişaf edir, lakin bəzi hallarda sözügedən onurğanın patologiyası ağrı ilə müşayət olunur ki, bu da həmin şəxsın həyat keyfiyyətinə əhəmiyyətli dərəcədə təsir göstərir. Kişik ölçulu Şmorl yırtıqları zamanı xüsusi müalicə tələb etmir. Müalicə əsasən ağrı ilə müşayət olunan formalarında tətbiq edilməlidir. Manual terapiya, fizioterapiya və müalicəvi bədən tərbiyəsi müalicənin əsasını təşkil edir. Professional idmanla məşğul olan idmançılarda Şmorl yırtıqları mütləq müalicə olunmalıdır. Reabilitasiya və müalicəyə tabe olmayan Şmorl yırtıqları cərrahi müdaxilə olunmalıdır.
Şmorl yırtığı
Tortikollis

Uşaqlarda Tortikollis (Əyri Boyun)

Uşaqlarda Tortikollis Tortikollis sözün əsl mənasında əyri boyun deməkdir və bir çox səbəbə görə inkişaf edə bilər. Ən çox görülən boyun əyriliyi “doğuşdan əzələ mənşəli

Ortopedik Reabilitasiya

Ortopedik Reabilitasiya

Ortopedik Reabilitasiya Xəstəlik, qəza, duruş korlanmaları və s. ağrı və ya müxtəlif məhdudiyyətlər səbəbindən normal hərəkət fəaliyyətimiz pozulduqda həkimə müraciət edirik. Düzgün diaqnoz və müalicə

Onurğa Cərrahiyyəsi

Onurğa Cərrahiyyəsi

Onurğa hansı hissələrdən və strukturlardan ibarətdir? Onurğa Cərrahiyyəsi | Onurğa; Boyundan (servikal), kürəkdən (trokal) beldən (lomber),omadan (sakrum) və büzdümün (koksiks) yuxarıdan aşağı hissələrə doğru ayrılan və

Vitaminlər

Vitaminlər

Vitaminlər. Vitamin nədir ? Bədənimizə  lazım olan vitaminlər , dəri xəstəliklərinin aradan qaldırılmasından tutmuş maddələr mübadiləsinin tənzimlənməsinə, qan hüceyrələrinin istehsalından sümük inkişafına qədər bədənin fəaliyyətinin

Duruş Korlanmaları

Duruş Korlanmaları

Duruş Korlanmaları Duruş bədənimizin ayaq üstə durarkən, oturarkən və yatarkən aldığı pozisiyadır. Duruşumuzu onurğa, çanaq , qol və ayaq sümüklərimizin sıralanması və duruş əzələlərimizin  (xüsusilə

“Akuşer” iflici

Travmatik pleksit (“Akuşer” iflici)

“Akuşer” iflici öz adını etioloji amildən – doğuş zamanı mamanın (akuşerin) səhv müdaxiləsindən götürmüşdür.                                                                          “Akuşer” iflici – səbəbləri “Akuşer” iflicləri uşaq doğuş yollarından keçən zaman

Üz siniri iflici

Üz siniri iflici

Üz siniri iflici Üz siniri iflici – Üz sinirinin anatomiyası və funksiyası ilk dəfə olaraq 1800-cü illərdə Ser Çarlz Bell tərəfindən tanımlanıb. Bell iflici üz

Osteoporoz nədir? Necə Təşhis olunur?

Osteoporoz nədir? Necə diaqnoz qoyulur?

Osteoporoz nədir? Necə diaqnoz qoyulur? Osteoporoz nədir? Sümük əriməsi olaraq da bilinən Osteoporozun digər bir mənası da süngərimsi (gözənəkli) sümük deməkdir. Sümüklərin içərisində boşluqlar yaranaraq

Fibromialgiya nədir?

Fibromialgiya nədir?

Fibromialgiya nədir? Fibromialgiya geniş yayılmış bir xəstəlik olmasına baxmayaraq, sadəcə  xəstələrinin 1/3-də diaqnoz edilə bilər. Fibromialgiya sindromu diffuz əzələ ağrıları və zəiflik ilə ortaya çıxan

Bell iflici

Bell iflici

Bell iflici – Üz sinirinin anatomiyası və funksiyası ilk dəfə olaraq 1800-cü illərdə Ser Çarlz Bell tərəfindən tanımlanıb. Bell iflici – Üz sinirinin (nervus cranialis

Menisk Yaralanması

Menisk Yaralanması

İdmançıların tez-tez qarşılaşdıqları problemlərdən biri olan Menisk yırtığı (Menisk Yaralanması) gündəlik həyatda bir çox insanın başına da gələ bilər. Ağır yük daşıyanlar, daim ayaq üstdə

Limfa ödəmi

Limfa Ödəmi

Limfa ödəmi nədir? Limfa ödəmi, bədəndəki limfa dövranının pozulması səbəbindən qol və ya ayaqda proteinlə zəngin limfa mayesinin yığılmasına verilən addır. Limfa dövranı nə edir?

Lateral Epikondilit

Lateral Epikondilit

Lateral Epikondilit “Tennisçi dirsəyi” kimi də tanınır. Dirsəyin arxa tərəfində əzələ-vətərin sümüyə yapışdığı yerdə ağrılı bir vəziyyətdir. Vətərlər əzələni sümüyə bağlayır. Lateral epikondilit xəstəliyində vətər

Kubital Tunel Sindromu

Kubital Tunel Sindromu

Kubital tunel sindromu nədir? Kubital tunel sindromu, ulnar sinirin dirsəyi keçdiyi yerdə sıxılması nəticəsində yaranan narahatlıqdır. Ulnar sinir onurğamızdan çıxır, əllərimizdəki bəzi əzələləri aktivləşdirir ,çeçələ

De Quervain Tendiniti

De Quervain Tendiniti

De Quervain Tendiniti – İlk dorsal bölmə tendiniti olaraq bilinən bu xəstəlik, baş barmağa aid olan əl biləyi tendonlarının gərginliyi və iltihabı səbəbiylə inkişaf edən

Bel ağrıları

Bel Ağrıları

Bel ağrıları ən çox rast gəlinən şikayətlərdən biridir. Dünya əhalisinin 80%-i həyatlarında bir dəfə də olsun bel…

Boyun ağrıları

Boyun ağrıları

Boyun ağrıları son illərdə müasir cəmiyyətin əsas problemlərindən biri olmuşdur.

Çiyin Ağrıları

Çiyin Ağrıları

Bazu oynağı orqanizmin ən hərəkətli və bir çox istiqamətə hərəkət imkanları olan oynaqlardan biridir.

Oynaq Ağrıları

Oynaq Ağrıları

Artralgiya oynağın istənilən xəstəliyi nəticəsində inkişaf edən oynaq ağrılarıdır. Daha çox xəstəlik çanaq-bud, diz, çiyin…

Skolioz ağrıları

Skolioz ağrıları

Birinci dərəcəli ailə üzvlərində skolioz xəstəliyinin olması uşaqlarda da xəstəliyin görülmə riskini artırmaqdadır.

ONLİNE QƏBULA YAZIL

Mərkəzimizə gəlmədən əvvəl, online qəbula yazılmanız tövsiyyə olunur.

24/7/365

İlin istənilən günü və saatı Sizə xidmət etməkdən məmnunuq.

PEŞƏKAR PERSONAL

Təcrübəli və peşəkar personalımıza etibar edə bilərsiniz.

Ünvan: Ə.Salamzadə 593, Bakı, Azərbaycan

Tel: (+994 12) 409 06 66 ; (+994 12) 432 87 88

Mob: (+994 50) 303 06 66 ; (+994 55) 444 07 88

2019 -2020 © BAKI BƏRPA MƏRKƏZİ. Müəllif hüquqları qorunur.